De “interne locus of control”, dat begrip kwam opeens weer boven. Toen mijn cliënt zei “Ooh dus ik moet zelf aan de bak om mijn slaapkwaliteit beter te krijgen”? zag ik dat niet in die context, ik nam het niet zo serieus.

Soms komt er iemand op m’n pad die bij mij een quick fix denkt te kunnen halen, ondanks dat er al meer dan 15 jaar sprake is van chronische slapeloosheid.

Dacht hij aan ‘slaap op bestelling’? Of iets in de trant van de ‘Military Sleep Method’, waarbij we binnen 2 minuten slaap zouden kunnen afdwingen? Of misschien toch een magische pil waarmee we zelf, als willoos slachtoffer van het insomnie-mechanisme, ingesleten slaap-waakpatronen wegpoetsen overnight?

“Ja, je zal echt zelf aan t werk moeten. Het vergt inzet en commitment om ingesleten patronen, waarvan we niet eens meer bewust weten dat ze bepalend zijn voor onze slaapkwaliteit, te veranderen”. Na járen insomnie is insomnie een ‘gewoonte’ geworden en deze kan behoorlijk diep en hardnekkig zijn ingesleten in het onderbewuste. Dat maakt het dat het herstelproces om ‘werken’, geduld en tijd vraagt; het onderbewuste leert trager dan ons cognitieve brein, het leert en verandert door bij herhaling een ándere reactie te zien vanuit jouw bewuste regie. Daarmee kan de reactieve, instinctieve, slaap saboterende reactie uitdoven en plaatsmaken voor de nieuwe, constructieve reactie: Rustig wakker liggen, waarbij slaap in de buurt blijft.

Dit vergt realistische inzichten, een integrale benadering/toepassingen, zelfreflectie en zelfcompassie en meer. De aanpak is een ‘proces’ en lijkt paradoxaal en complex, net als de ervaring van chronische insomnie zelf, maar dat is het niet. We houden het simpel en concreet, speels zelfs. Dat laatste is nodig en héel welkom!

De cliënt zal zelf het werk moeten doen, het geleerde moeten toepassen in het moment van het wakker liggen, in het moment van de allesoverheersende moeheid en in de ontstane gespannen relatie met slaap. Hij zelf ís de belichaming van verandering! En dat is magisch goud! We kunnen zo veel meer dan we denken. Dat onderschatte hij.

Wij zijn onze eigen mogelijk-makers, in ons huist een enorme creatiekracht, als we maar open staan voor ‘t uitnodigen van andere, nieuwe reacties en het autonome reactieve gedrag laten voor wat het is. Als we ten diepste iets willen veranderen, kunnen we niet anders dan, gesterkt door wilskracht en geloof en vanuit eigenaarschap (én mijn volledige support!) aan de slag gaan. De interne locus of control zegt iets over dié drive in ons die uitvoering wil geven aan wat we leren omdat we per sé iets willen veranderen.

Slaap is niet ‘fixbaar’, hoeft ook niet want ons slaapvermogen is niet kapot. Het is een autonoom natuurlijke/biologische kracht en weet precies hoe ‘t moet performen, als wij het maar de kans geven. Dát stuk vraagt onze aandacht, zelfinzicht, verantwoordelijkheid, veranderkracht, moed ondersteund door intrinsieke motivatie om iets ten goede te keren. Daar ligt het deel waar hij mee ‘aan de bak gaat’ en dat is een super boeiende weg waarbij ontspanning omtrent slapen weer als vanzelfsprekend wordt.