‘Doorslapen’ kent een nuancebeschrijving. Echt helemaal volcontinu doorslapen bestaat niet en dat is helemaal oké, het is heel gewoon en uiterst natuurlijk! Wakker worden ’s nachts hoort bij de natuurlijke variatie van de structuur en het proces dat slapen heet. We worden wakker om allerlei redenen: bijvoorbeeld een lichte daling van de kerntemperatuur, een verschuiving in slaapfase, de overgang naar een volgende slaapcyclus, een einde van een droom etc. Dit kan zo maar 5 keer per nacht voorkomen.
De vraag is niet hoe je kunt voorkomen dat je wakker wordt, of hoe je er voor kunt zorgen dat slaap weer zo snel mogelijk terugkomt. De vraag gaat meer over hoe je reageert IN het moment van wakker zijn. Die reactie is essentieel en bepaalt het vervolg van de nacht. We willen graag wegblijven van het idee dat wakker liggen niet normaal is, vooral ook omdat dat idee niet klopt. Als we allemaal overtuigd zouden raken van dat het ‘niet goed’ zou zijn, zouden de onschuldige wakkere momenten eventueel kunnen leiden tot úren van waakzaamheid.
Ons onderbewustzijn is krachtig en heeft het eenmaal meermaals begrepen dat 03.00 uur een bottle neck zou zijn en daar een negatieve lading op zit, dan zal het extra alert worden op dit fenomeen. Kunnen we met alertheid fijn en goed in slaapvallen?
’s Nachts klokkijken, je sleeptracker checken, analyses van slaapkwaliteit en duur maken, wat mij betreft is ‘t zinloos, het lokt langdurige slapeloosheid uit, net als de stigmatisering op 03.00 uur. Controle uitoefenen, er te expliciet op focussen, strijden voor een gewenste uitkomst werken hier écht niet en hebben zelfs tegengesteld effect.
Slaap laat zich niet dwingen en daarom is er iets anders nodig. Het heeft moeiteloosheid nodig. We zullen moeten leren ons er minder mee te bemoeien. Onze boeiende leerweg is om focus, de controlebehoefte en het ‘proberen te slapen’ los te laten. We willen vooral kalm en rustig wakker liggen áls we tussendoor wakker liggen. Dát is een fundamenteel andere weg dan angstaanjagende noemers plakken op tussendoor wakker worden.
Je natuurlijke slaapvermogen doet het goed. Weet dat tussentijds wakker worden uiterst natuurlijk is, het is veilig en oké en het hoeft niet per sé te betekenen dat je wakker blijft. Weet dat ‘gewoon goede slapers’ ook regelmatig wakker worden, voor hen betekent dat niet zo veel, voor ons wel en juist die perceptie willen we langzaam maar zeker veranderen en dat begint bij weghalen van de druk en focus.